Marcia Gay Harden

Jedna z najbardziej utalentowanych aktorek filmowych, teatralnych i telewizyjnych, Marcia Gay Harden, została w 2004 roku już po raz drugi nominowana do Oscara dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej za rolę Celeste Boyle w bardzo ciepło przyjętym przez krytykę filmie Clinta Eastwooda Rzeka tajemnic.
Rok 2007 był dla aktorki bardzo pracowity. Harden otrzymała nominację do nagrody Emmy w kategorii Wybitna Kreacja Aktorska w Serialu za rolę w Law and Order. Wystąpiła także w filmie Into the Wild (w reżyserii Seana Penna) oraz w debiucie reżyserskim Alison Eastwood Rails and Ties (Z Kevinem Baconem). Partnerowała też Joey'owi Pantolliano w niezależnym filmie Canvas (w reżyserii Joe Greco).
Wśród ostatnich osiągnięć aktorki należy wymienić film Lasse Hallströma, The Hoax (z Richardem Gere) oraz obraz The Walt Disney Company Niewidzialny, w reżyserii Davida S. Goyera. Inne filmy z jej udziałem to polityczna satyra Jak zostać gwiazdą w reżyserii Paula Weitza (z Dennisem Quaidem i Hugh Grantem) oraz American Gun (z udziałem Foresta Whitakera i Donalda Sutherlanda), który miał premierę w 2005 roku na Festiwalu Filmowym w Toronto. Harden za rolę w tym obrazie otrzymała nominację dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej w filmie niezależnym. Zagrała również w produkcji Drużyna specjalnej troski (partnerowali jej Billy Bob Thornton i Greg Kinnear), w komedii Witamy w Mooseport (z Gene Hackmanem i Ray’em Romano) oraz w P.S. Dylana Kidda z Laurą Linney.
W 2003 roku aktorka wystąpiła we wspominej już Rzece tajemnic i w filmie Uśmiech Mony Lisy w reżyserii Mike'a Newella. Harden stworzyła też olśniewającą kreację w Domu nadziei, historii sześciu amerykańskich kobiet, które wyruszają do Meksyku, by adoptować dzieci. Scenarzystą i reżyserem filmu był John Sayles, a aktorce partnerowały Daryl Hannah, Lili Taylor, Mary Steenburgen, Rita Moreno i Maggie Gyllenhaal. Premiera odbyła się na Festiwalu Filmowym w Toronto w 2003 roku.
W 2001 roku Marcia Gay Harden zdobyła Oscara za rolę Lee Krasner. Wystąpiła wraz z Edem Harrisem w Pollocku – opowieści o jednym z największych współczesnych malarzy i jego żonie. Z Harrisem aktorka występowała wcześniej na deskach teatru New York Shakespeare Festiwal w premierowym wystawieniu sztuki Sama Sheparda Simpatico. W tym samym roku Harden nominowano do nagrody New York Film Critics Award dla najlepszej aktorki drugoplanowej oraz do Independent Spirit Award.
Za odkrywców Marcii Gay Harden uważać można braci Coen, którzy powierzyli jej główną rolę kobiecą w filmie Ścieżka strachu, gdzie zagrała wraz z Albertem Finney’em, Gabrielem Byrne i Johnem Turturro. Późnej nakręciła filmy Spóźnieni na obiad i Druga miłość.
Inne ważne obrazy z jej udziałem to: Kosmiczni kowboje w reżyserii Clinta Eastwooda (z udziałem jego, Tommy Lee Jonesa, Donalda Sutherlanda i Jamesa Garnera; Joe Black (z Bradem Pittem i Anthony'ym Hopkinsem); hit wytwórni Walta Disneya Flubber (z Robinem Williamsem); W akcie desperacji (z Andy'ym Garcią i Michaelem Keatonem); Bezpieczne przejście (z Susan Sarandon, Samem Shepardem i Robertem Seanem Leonardem); głośny niezależny obraz Crush, który był przebojem Festiwalu Filmowego w Cannes; komedia Zmowa pierwszych żon oraz film Gaudi Afternoon, który został nakręcony w Barcelonie z udziałem Judy Davis, Juliette Lewis i Lili Taylor.
Za swą kreację w filmie W cieniu przeszłości aktorka otrzymała Spirit of Sundance Award i nagrodę publiczności na Festiwalu Filmowym w Sundance. Występowała także w produkcjach telewizyjnych – zagrała z Patrickiem Stewartem w Królu Teksasu (TNT) — epickim westernie będącym swobodną adaptacją szekspirowskiego Króla Leara. Wzięła też udział w serialu CBS Profesor Max Bickford (z Richardem Dreyfussem) oraz w Drobnych przewinieniach (z Joe Mantegną, z którym Harden spotkała się również na planie filmów Jak we mgle i Obudzone sumienie).
W 1992 roku aktorka zwróciła na siebie uwagę widzów portretem Avy Gardner w miniserialu CBS Sinatra. Występowała też na Broadway’u w nagrodzonej Pulitzerem sztuce Tony'ego Kushnera Anioły w Ameryce; ta rola przyniosła Harden nominację do nagrody Tony, Drama Desk Award oraz Theater World Award. Aktorka zagrała też w Those the River Keeps Davida Rabe'a. Stworzyła też postać Maszy w Czajce Czechowa w NY Public Theatre, wyreżyserowanej przez Mike'a Nicholsa. W sztuce wystąpili również Meryl Streep, Kevin Kline, Phillip Seymour Hoffman i Natalie Portman.