Charles Chaplin

Choć karierę zrobił w USA, był rodowitym Anglikiem [Londyn, 1889]. Trudno wymienić wszystkie jego wcielenia filmowe – był aktorem, reżyserem, scenarzystą, producentem i kompozytorem – po prostu jedną z najwybitniejszych postaci światowego kina.
Był też niewątpliwie jedną z najbardziej rozpoznawalnych figur filmowych – figura małego włóczęgi w meloniku do dziś jest znakiem firmowym o podobnym znaczeniu co logo Coca Coli.
Zaczynał od komedii slapstickowej opartej na gagach, ale z czasem w jego filmach pojawiały się coraz poważniejsze problemy. Szybko osierocony, już w wieku 14 lat osiągnął pierwsze sukcesy teatralne.
W 1914 roku trafił z teatrem do USA, gdzie został od razu zaangażowany do filmu. Mało kto pamięta, iż to właśnie on założył studio United Artists [wraz z Mary Pickford, Douglasem Fairbanksem i D. W. Griffithem].
W życiu osobistym wieczny pechowiec. Czterokrotnie żonaty. Prywatnie nierozpoznawalny - w legendarnym już w starcie konkursie na sobowtóra Chaplina w San Francisco, udało mu się zdobyć zaledwie… trzecie miejsce. Amerykanie chcieli się z niego śmiać, ale nie chcieli go widzieć w swoim kraju - w atmosferze skandalu, oskarżony o „sympatie prokomunistyczne” musiał emigrować do Europy gdzie pozostał do śmierci. Ostatnim jego filmem zrealizowanym była Hrabina z Hongkongu [1967]. W 1954 Chaplina uhonorowano Światową Nagrodą Pokoju, a w roku 1971 nagrodzono Oscarem za całokształt twórczości. Zmarł w 1977 roku.

KIRAN KOLAROV

Urodził się w 1946 roku w Bułgarii. Studiował aktorstwo oraz reżyserię filmową w Państwowej Akademii Teatru i Filmu w Bułgarii. Od roku 1976 pracował jako reżyser w Państwowym Studio Boyana. W 1989 roku założył firmę producencką i dystrybucyjną Kolar.
WYBRANA FILMOGRAFIA:
Scenariusz:
(2006) Бунтът на Л. (L's Revolt / Bunt L)
(1998) Испанска муха (A Spanish Fly)
(1991) Искам Америка (I Want Amerika)
(1986) Те надделяха (They Prevailed)
(1984) Дело 205/1913 (File 205/1913)
(1980) Въздушният човек (The Airman)
(1978) Инструмент ли е гайдата? (Is the Bagpipe an Instrument?)
(1978) Служебно положение-ординарец (Status: Orderly)
Reżyseria:
(2006) Бунтът на Л. (L's Revolt / Bunt L)
(1998) Испанска муха (A Spanish Fly)
(1991) Искам Америка (I Want Amerika)
(1986) Те надделяха (They Prevailed)
(1984) Дело 205/1913 (File # 205/1913)
(1980) Въздушният човек (The Airman)
(1978) Служебно положение-ординарец (Status: Orderly)
Producent:
(2006) Бунтът на Л. (L's Revolt / Bunt L)

Marcia Gay Harden

Jedna z najbardziej utalentowanych aktorek filmowych, teatralnych i telewizyjnych, Marcia Gay Harden, została w 2004 roku już po raz drugi nominowana do Oscara dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej za rolę Celeste Boyle w bardzo ciepło przyjętym przez krytykę filmie Clinta Eastwooda Rzeka tajemnic.
Rok 2007 był dla aktorki bardzo pracowity. Harden otrzymała nominację do nagrody Emmy w kategorii Wybitna Kreacja Aktorska w Serialu za rolę w Law and Order. Wystąpiła także w filmie Into the Wild (w reżyserii Seana Penna) oraz w debiucie reżyserskim Alison Eastwood Rails and Ties (Z Kevinem Baconem). Partnerowała też Joey'owi Pantolliano w niezależnym filmie Canvas (w reżyserii Joe Greco).
Wśród ostatnich osiągnięć aktorki należy wymienić film Lasse Hallströma, The Hoax (z Richardem Gere) oraz obraz The Walt Disney Company Niewidzialny, w reżyserii Davida S. Goyera. Inne filmy z jej udziałem to polityczna satyra Jak zostać gwiazdą w reżyserii Paula Weitza (z Dennisem Quaidem i Hugh Grantem) oraz American Gun (z udziałem Foresta Whitakera i Donalda Sutherlanda), który miał premierę w 2005 roku na Festiwalu Filmowym w Toronto. Harden za rolę w tym obrazie otrzymała nominację dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej w filmie niezależnym. Zagrała również w produkcji Drużyna specjalnej troski (partnerowali jej Billy Bob Thornton i Greg Kinnear), w komedii Witamy w Mooseport (z Gene Hackmanem i Ray’em Romano) oraz w P.S. Dylana Kidda z Laurą Linney.
W 2003 roku aktorka wystąpiła we wspominej już Rzece tajemnic i w filmie Uśmiech Mony Lisy w reżyserii Mike'a Newella. Harden stworzyła też olśniewającą kreację w Domu nadziei, historii sześciu amerykańskich kobiet, które wyruszają do Meksyku, by adoptować dzieci. Scenarzystą i reżyserem filmu był John Sayles, a aktorce partnerowały Daryl Hannah, Lili Taylor, Mary Steenburgen, Rita Moreno i Maggie Gyllenhaal. Premiera odbyła się na Festiwalu Filmowym w Toronto w 2003 roku.
W 2001 roku Marcia Gay Harden zdobyła Oscara za rolę Lee Krasner. Wystąpiła wraz z Edem Harrisem w Pollocku – opowieści o jednym z największych współczesnych malarzy i jego żonie. Z Harrisem aktorka występowała wcześniej na deskach teatru New York Shakespeare Festiwal w premierowym wystawieniu sztuki Sama Sheparda Simpatico. W tym samym roku Harden nominowano do nagrody New York Film Critics Award dla najlepszej aktorki drugoplanowej oraz do Independent Spirit Award.
Za odkrywców Marcii Gay Harden uważać można braci Coen, którzy powierzyli jej główną rolę kobiecą w filmie Ścieżka strachu, gdzie zagrała wraz z Albertem Finney’em, Gabrielem Byrne i Johnem Turturro. Późnej nakręciła filmy Spóźnieni na obiad i Druga miłość.
Inne ważne obrazy z jej udziałem to: Kosmiczni kowboje w reżyserii Clinta Eastwooda (z udziałem jego, Tommy Lee Jonesa, Donalda Sutherlanda i Jamesa Garnera; Joe Black (z Bradem Pittem i Anthony'ym Hopkinsem); hit wytwórni Walta Disneya Flubber (z Robinem Williamsem); W akcie desperacji (z Andy'ym Garcią i Michaelem Keatonem); Bezpieczne przejście (z Susan Sarandon, Samem Shepardem i Robertem Seanem Leonardem); głośny niezależny obraz Crush, który był przebojem Festiwalu Filmowego w Cannes; komedia Zmowa pierwszych żon oraz film Gaudi Afternoon, który został nakręcony w Barcelonie z udziałem Judy Davis, Juliette Lewis i Lili Taylor.
Za swą kreację w filmie W cieniu przeszłości aktorka otrzymała Spirit of Sundance Award i nagrodę publiczności na Festiwalu Filmowym w Sundance. Występowała także w produkcjach telewizyjnych – zagrała z Patrickiem Stewartem w Królu Teksasu (TNT) — epickim westernie będącym swobodną adaptacją szekspirowskiego Króla Leara. Wzięła też udział w serialu CBS Profesor Max Bickford (z Richardem Dreyfussem) oraz w Drobnych przewinieniach (z Joe Mantegną, z którym Harden spotkała się również na planie filmów Jak we mgle i Obudzone sumienie).
W 1992 roku aktorka zwróciła na siebie uwagę widzów portretem Avy Gardner w miniserialu CBS Sinatra. Występowała też na Broadway’u w nagrodzonej Pulitzerem sztuce Tony'ego Kushnera Anioły w Ameryce; ta rola przyniosła Harden nominację do nagrody Tony, Drama Desk Award oraz Theater World Award. Aktorka zagrała też w Those the River Keeps Davida Rabe'a. Stworzyła też postać Maszy w Czajce Czechowa w NY Public Theatre, wyreżyserowanej przez Mike'a Nicholsa. W sztuce wystąpili również Meryl Streep, Kevin Kline, Phillip Seymour Hoffman i Natalie Portman.

Thomas Jane

Doskonale łączy cechy odtwórcy ról pierwszoplanowych z najwyższej klasy umiejętnościami aktora charakterystycznego. W 2004 roku zagrał tytułowego bohatera w kinowej adaptacji znanego komiksu The Punisher. By przygotować się do roli tajnego agenta FBI, Franka Castle, Jane trenował z jednostką Navy SEALS. Rodzina głównego bohatera zostaje wymordowana w odwecie za jego ostatnie zadanie. Z niezrównanym zaangażowaniem, dysponujący ostrą jak brzytwa inteligencją i nieustraszony w działaniu Castle poszukuje zabójców, by ich ukarać – tymczasem znajduje rzecz najmniej spodziewaną: odkupienie.
Thomas Jane zagrał również w Rzezi w reżyserii Davida Arquette oraz w Standerze Bronwena Hughesa – dystrybucją tego ostatniego filmu zajął się Newmarket Films po tym, jak obraz uzyskał przychylne oceny krytyków na Festiwalu Filmowym w Toronto w 2003 roku. Opowieść została oparta na prawdziwej historii; Jane zagrał główną rolę – południowoafrykańskiego oficera policji, który we wczesnych latach 80. buntując się przeciw zbrodniczemu systemowi appartheidu, wkroczył na drogę zbrodni.
Aktor zagrał także legendę baseballu, Mickey’a Mantle'a w nominowanym do nagrody Emmy obrazie HBO 61*. Wyreżyserowany przez Billy'ego Crystala film opowiada historię rywalizacji dwóch graczy, której celem jest pobicie rekordu Babe'a Rutha z 1960 roku, a konkurentem głównego bohatera w drużynie New York Yankees jest jego przyjaciel, Roger Maris (w tej roli Barry Pepper).
Wśród innych dokonań Thomasa Jane'a należy wymienić występ w komedii romantycznej Ostrożnie z dziewczynami (wspólnie z Cameron Diaz, Christiną Applegate i Selmą Blair), Eden z Samanthą Morton, który miał premierę na Festiwalu Filmowym w Wenecji oraz niezależny thriller, Podejrzany z udziałem Morgana Freemana, Gene'a Hackmanna i Moniki Bellucci (premiera na Festiwalu Filmowym w Cannes, 2002). Jane wystąpił również w obrazie Lawrence'a Kasdana Łowca snów (wspólnie z Morganem Freemanem, Tomem Sizemore, Donnie Wahlbergiem i Timothy’m Olyphantem). Aktor znany jest też z roli w thrillerze Renny'ego Harlina – Piekielna głębia (razem z nim wystąpili Samuel L. Jackson, Saffron Burrows i LL Cool J). Jane zebrał też bardzo dobre recenzję za występ w Boogie Nights Paula Thomasa Andersona (z Markiem Wahlbergiem i Julianne Moore). Obsada była nominowana do nagrody SAG w 1998 roku. Wśród filmowych ról Thomasa Jane'a warto wymienić jeszcze udział w niezależnym dramacie Stephena Kay’a Życie na krawędzi (z Keanu Reevesem i Claire Forlani) oraz występ w Junked, gdzie aktor odtwarzał swą sceniczną kreację z Marilyn Monroe Theatre.

JAMES GRAY

Debiutował jako reżyser mając 25 lat, filmem Mała Odessa, entuzjastycznie przyjętym przez krytykę dramatem kryminalnym o przebojowym facecie powracającym do swego rodzinnego Brighton Beach na Brooklynie. W filmie zagrali Tim Roth, Edward Furlong i Vanessa Redgrave. Obraz zdobył Nagrodę Krytyki na Festiwalu Filmowym w Deauville, a także Srebrnego Lwa na Festiwalu w Wenecji. Tego samego roku, otrzymał też nominacje do Independent Spirit Awards za Najlepszy Debiut Filmowy i za Najlepszy Pierwszy Scenariusz.
W 2000 roku Gray napisał scenariusz i wyreżyserował swój drugi film dla Miramax, Ślepy tor, w którym zagrali: Mark Wahlberg, Charlize Theron, James Caan i Joaquin Phoenix. Film został wyselekcjonowany do oficjalnego konkursu na Festiwalu Filmowym w Cannes.

ROBERT DUVALL

Otrzymał swoją pierwszą nominację do nagrody Akademii za Najlepszą Rolę Drugoplanową za swą kreację Toma Hagena, doradcy prawnego rodziny Corleone w Ojcu Chrzestnym. W 1979 roku, Duvall zdobył drugą nominację do Oscara w kategorii za Najlepszą Rolę Drugoplanową za rolę Kilgore’a w Czasie Apokalipsy. W następnym roku sięgnął po kolejną nominację do Nagrody Akademii, tym razem w kategorii dla Najlepszego Aktora, za rolę pilota marynarki wojennej, Bulla Meechuma w Wielkim Santinim. Został uhonorowany nagrodą Akademii w kategorii dla Najlepszego Aktora w 1983 roku za kreację w obrazie Pod czułą kontrolą. Następnie znów otrzymał nominację za Apostoła (film, do którego sam napisał scenariusz i który reżyserował) oraz zdobył Złoty Glob za film Stalin i otrzymał nominację do tej nagrody, a także swoją szóstą nominację do Oscara za rolę w Adwokacie.
Duvalla debiutował na wielkim ekranie filmem Zabić drozda. W tym klasycznym już dziś obrazie Duvall zagrał kluczową rolę tajemniczego, niezrozumianego Boo Radley’a. Do imponującej swymi rozmiarami listy jego pozostałych osiągnięć zaliczyć również należy udział w takich filmach fabularnych jak: The Chase, Countdown, The Detective, Bullitt, Ludzie z deszczu, Prawdziwe męstwo, M*A*S*H, THX 1138, Wielki napad w Minnesocie, Joe Kidd, Rozmowa, Ojciec Chrzestny II, Orzeł wylądował, Elita zabójców, Network, Siedmio-procentowy roztwór, Prawdziwe wyznania, W poszukiwaniu D.B. Coopera, The Natural, Uwolnić Harry'ego, Szybki jak błyskawica, Colors, Historia Rose, Upadek, Geronimo: amerykańska legenda, Wrestling Ernest Hemingway, Zawód: Dziennikarz, Szkarłatna litera, Fenomen, Szósty dzień, John Q, Dzień Zagłady, 60 sekund, Generałowie, Bezprawie, Wakacje Waltera czy Tygrysy Murawy.
Duvall stworzył Butchers Run Films, aby móc bardziej aktywnie wpływać na wszystkie etapy produkcji i wszystkie dziedziny sztuki filmowej niezbędne do powstania filmu. Spółka jest pierwszym współproducentem Wszystko zostaje w rodzinie, w którym Duvall również występuje; film zdobył Humanitas Award. Aktor był producentem wykonawczym filmu TNT Człowiek, który pojmał Eichmanna, w którym stworzył postać chłodnego nazistowskiego biurokraty, Adolpha Eichmanna. Na początku 2001 roku pojechał do Argentyny w celu realizacji filmu Assassination Tango, w którym był reżyserem, autorem scenariusza, producentem i aktorem. Ostatnio zagrał z Drew Barrymore i Erikiem Bana w Lucky You Curtisa Hansona

EVA MENDES

Przyciągnęła uwagę widzów dzięki małej, choć istotnej roli w entuzjastycznie przyjętym przez krytykę filmie Dzień próby. Od tego czasu dowiodła, że nieźle radzi sobie zarówno w rolach komediowych, jak i dramatycznych.
Mendes zagrała z Willem Smithem i Kevinem Jamesem w przeboju Columbia Pictures Hitch, a następnie w Trust the Man z Julianne Moore, Maggie Gyllenhaal i Billy’m Crudupem. Ostatnio wystąpiła wspólnie z Nicolasem Cagem w filmie Sony Pictures Ghost Rider, nakręconym na podstawie jednego z komiksów Marvel Comics, bijącym rekordy kasowe na całym świecie.
Mendes ukończyła ostatnio zdjęcia do filmu Cleaner, w którym wystąpiła razem z Edem Harrisem i Samuelem L. Jacksonem. Wzięła również udział w realizacji niezależnego filmu fabularnego zatytułowanego Live!, w którym gra oraz stawia pierwsze kroki jako producent wykonawczy. Będzie ją można też obejrzeć w The Wendell Baker Story z Lukiem Wilsonem.
Wśród jej wcześniejszych osiągnięć w karierze filmowej należy również wymienić Out of Time, Pewnego razu w Meksyku, Za szybcy, za wściekli, Liczą się tylko Frankliny i Skazani na siebie.

MARK WAHLBERG

W 2007 roku otrzymał nominacje do Nagrody Akademii i do Złotego Globu za swą wybitną kreację w głośnym filmie Martina Scorsese Infiltracja. Godna uwagi kariera Wahlberga rozpoczęła się od udziału w filmie Penny Marshall Inteligent w armii oraz w Przetrwać w Nowym Yorku z Leonardo Di Caprio. Następnie stworzył gwiazdorską kreację grając wraz z Reese Witherspoon w thrillerze Strach. Aktor znajduje upodobanie w kreowaniu przeróżnych postaci pod okiem wizjonerskich twórców filmowych, takich jak David O. Russell, Tim Burton czy Paul Thomas Anderson. Przełomowa rola w Boogie Nights ustanowiła pozycję Wahlberga jako jednego z najbardziej rozchwytywanych hollywoodzkich talentów. Ważne role grał również w Złocie pustyni oraz Gniewie oceanu z Georgem Clooney’em, a także we Włoskiej robocie z Charlize Theron. Ostatnio wystąpił w piłkarskiej biografii The Invincible z Gregiem Kinnearem. Całkiem niedawno Wahlberg pojawił się też w filmie Strzelec, opartym na bestsellerowej powieści Point of Impact. Teraz ponownie dołączył do załogi reżysera Ślepego toru, Jamesa Gray’a i razem z Joaquinem Phoenixem zagrał w filmie WE OWN THE NIGHT, którego jest także producentem.
W roli producenta występuje zresztą nie tylko przy realizacji WE OWN THE NIGHT, Wahlberg jest również producentem wykonawczym serialu HBO Ekipa, który otrzymał nominację do Złotego Globu. Przyszłe plany obejmują nowy serial In Treatment, w którym zagra Gabriel Byrne, a także kolejne filmy fabularne.
Będąc zaangażowanym filantropem, założył w 2001 roku The Mark Wahlberg Youth Foundation, aby wspierać dzieci i nastolatków w swoim mieście.

JOAQUIN PHOENIX

Urodził się w Puerto Rico i zaczął swoją karierę aktorską mając osiem lat. Jako małe dziecko zagrał szereg epizodów w produkcjach telewizyjnych, w tym takich przebojach jak Posterunek przy Hill Street i Murder She Wrote. W 1986 roku debiutował w filmie fabularnym Kosmiczny obóz, rok później wystąpił w obrazie Ruscy na Florydzie. Ron Howard obsadził go jako nastolatka w roli syna Dianne Weist w Spokojnie, tatuśku, lecz dopiero w 1996 roku młody aktor ponownie zyskał znaczenie, dzięki przebojowemu i entuzjastycznie przyjętemu przez krytykę występowi u boku Nicole Kidman w filmie Gusa Vana Santa Za wszelką cenę. W 1997 roku zagrał z Liv Tyler w Abbottowie prawdziwi, a następnie u Olivera Stone’a w Drodze przez piekło. W 1998 roku aktor pracował wraz z Vince’m Vaughnem w dwóch różnych filmach, Powrocie do raju oraz Martwych gołębiach. Następna w kolejności była rola w mrocznym thrillerze Joela Schumachera Osiem milimetrów.
W 2000 roku Joaquin otrzymał swoją pierwszą nominację do nagrody Akademii w kategorii dla Najlepszego Aktora Drugoplanowego za skomplikowaną kreację Commodusa w Gladiatorze Ridley’a Scotta. Oprócz nominacji do Oscara, Złotego Globu i BAFTA, otrzymał nagrody w kategorii za Najlepszą Rolę Drugoplanową od National Board of Review oraz Stowarzyszenia Krytyków Filmowych i Telewizyjnych (The Broadcast Film Critics).
Rok później zagrał w nominowanym do Oscara filmie Philipa Kaufmana Zatrute pióro razem z Kate Winslet; za rolę w tym filmie zdobył nagrodę Stowarzyszenia Krytyków Filmowych i Telewizyjnych. Tego samego roku wystąpił również wraz z Markiem Wahlbergiem, Jamesem Caanem i Ellen Burstyn w filmie Jamesa Gray’a Ślepy tor.
Phoenix kontynuował swą karierę grając brata Mela Gibsona w przebojowym filmie M. Night Shyamalana Znaki, zaś dwa lata później znów dołączył do ekipy reżysera grając w gotyckim thrillerze Osada. Użyczył swego głosu Kenai w animowanym filmie Disneya Brat Niedźwiedź. Ponadto na jego filmowym koncie znalazły się role we Wszystko dla miłości, Buffalo Soldiers, Płonącej pułapce oraz nominowanym do Oscara Hotelu Rwanda. W 2006 roku Phoenix zdobył Złoty Glob w kategorii dla Najlepszego Aktora za rolę w Spacerze po linie, w którym zagrał legendę amerykańskiej muzyki, Johnny’ego Casha. Jesienią 2007 roku wystąpił w filmie Droga do przebaczenia wspólnie z Markiem Ruffalo i Jennifer Connelly.

JEMAINE CLEMENT

Znany w Stanach Zjednoczonych przede wszystkim dzięki serii filmów reklamowych Outback Steakhouse pokazywanych po raz pierwszy na Super Bowl XL przed kilkumilionową publicznością. Jako członek satyrycznego muzycznego tandemu Flight of the Conchords pojawił się w programie HBO One Night Stand. Występ zaowocował kontraktem z telewizją HBO. Pojawiła się również płyta Flight of the Conchords Folk The World Tour. Clement zaczął pojawiać się w popularnych programach telewizyjnych Late Night With Conan O’Brien oraz The Late Late Show. Za swoją działalność komediową został nagrodzony na Międzynarodowym Festiwalu Komediowym w Melbourne i wyróżniony nominacją Perrier Awards na Edinburgh Fringe Festival Bass Best Alternative Act, HBO Comedy i Arts Festival, Aspen.

LOREN HORSLEY

Grała w teatrze, radiu, telewizji, filmie. Pojawiła się w głównej roli w filmie Kombi Nation oraz w serialach The Insiders Guide to Happiness, The Strip oraz Atlantis High. Zagrała również gościnnie w Xena Warrior Princess i Young Hercules. Do jej kreacji aktorskich w teatrze należą między innymi role w przedstawieniach Under Milkwood, Top Girls oraz When Sun and Moon Collide. Loren jest członkiem Wellington Artists Charitable Trust (WACT) oraz grupy filmowej The Chapel Collective.

TAIKA WAITITI

Przez wiele lat pracował w przemyśle filmowym. Początkowo jako aktor, następnie scenarzysta i reżyser. Jako performer i komik Taika brał udział w najbardziej nowatorskich nowozelandzkich produkcjach, które cieszyły się wielką popularnością. W 2004 roku wyprodukował swój autorski projekt Taika’s Incredible Show. Jest reżyserem uznanych na świecie filmów krótkometrażowych – wyróżnionego nominacją do Oscara Two Cars, One Night oraz Tama Tu.

Szymon Jakubowski

Studiował filmoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim i reżyserię na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego.
Laureat Stypendium Twórczego Prezydenta Miasta Krakowa w dziedzinie Filmu.
Reżyser filmów krótkometrażowych, dokumentalnych, programów telewizyjnych, teledysków i reklam.
Zdobywca wielu nagród festiwalowych. Jego film krótkometrażowy “A Ty?”, zdobył: I-e miejsce oraz nagrodę publiczności na Gliwickim Festiwalu Filmów Niezależnych 2004, Grand Prix na III Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Niezależnych w Opolu, Srebrną Iluzję na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Niezależnych ILUZJE w Szczecinie, III-e miejsce na goEAST Festiwal Wiesbaden w Niemczech. Także szkolny dyplom Szymona pt: ”Bar na rogu” został doceniony przez publiczność jak i Jury V-ego Rybnickiego Festiwalu Filmów Niezależnych REPEFENE 2006, gdzie zdobył I-e miejsce.

JOSEF VON STERNBERG

Ur. 29 May 1894, w Wiedniu. Zm. 22 grudnia 1969 w Hollywood, Kalifornia. Jeden z najwybitniejszych reżyserów w historii kina, szczególnie zasłużony dla kinematografii niemieckiej i amerykańskiej. Twórca legendy Marleny Dietrich. Dwukrotnie nominowany do Oscara za reżyserię: w 1932 Shanghai Express, w 1931 za Morocco. W 1963 nagrodzono go Niemiecką Nagrodą Filmową za wkład w historie kina niemieckiego, Gwiazda Sternberga znajduje się w hollywoodzkim „Walk of Fame” – Bulwarze Sławy.
Von Sternberg spędził swoje dzieciństwo w podróży z rodzicami między Niemcami a Manhattanem. Karierę filmową rozpoczął jako… czyściciel i renowator kopii filmowych na Brooklynie. Od 1916 roku stawiał pierwsze kroki jako początkujący reżyser.
Jego pierwszym sukcesem kinowym [i kasowym!] był film The Salvation Hunters [1925], ale prawdziwym przebiciem się do pierwszej ligi było nakręcenie filmu Underworld – prototypu kina gangsterskiego z Hollywood [nagrodzony Oscarem za scenariusz Bena Hechta]. Całe jego losy – karierę zawodową i życie osobiste, zmienił film Błękitny anioł.
Zaproszony do zrealizowania pierwszego niemieckiego „dużego” filmu dźwiękowego przez producenta Ericha Pommera i aktora Ericha Janningsa, uległ urokowi Dietrich, tak jak filmowy profesor Rath, filmowej Loli [dodajmy, że Jannings także w tym filmie został całkiem zmarginalizowany przez Dietrich, choć był ówcześnie gwiazdą większego formatu]. Po zrealizowaniu kolejnych sześciu filmów z piękną Marlene, został przez nią odrzucony. Ten tragiczny romans zaważył na jego karierze filmowej. Zdaniem wielu nie wrócił już bowiem do poprzedniej formy – w późnych latach 20. i 30.

MARLENE DIETRICH

Maria Magdalena Dietrich urodziła się 27 grudnia 1901 r. w berlińskiej dzielnicy Schoeneberg. Już w latach 20. grała drobne role w niemych filmach, występując równocześnie w kabaretach. Przełomem w jej życiu stał się film Josefa von Sternberga Błękitny Anioł. Bezpośrednio po premierze wyjechała z Niemiec do USA, aby nakręcić tam nowy film. Dietrich miała niezwykle bujne życie pozaekranowe. Przez całe życie rywalizowała z drugą divą ekranu – Gretą Garbo. Kochankami Marlene, poza Sternbergiem, byli Gary Cooper, Remarq, Jean Gabin, prezydent Kennedy i Frank Sinatra.

W latach 30. z powodu prześladowania jej przyjaciół z kręgów artystycznych, mających żydowskie pochodzenie, do jakich doszło po przejęciu władzy przez Hitlera, artystka mimo starań hitlerowskich dygnitarzy z szefem propagandy Josephem Goebbelsem na czele, zrezygnowała z powrotu do kraju. Zamiast służby dla Trzeciej Rzeszy, Dietrich wybrała zaangażowanie po stronie Stanów Zjednoczonych. Na trzy miesiące przed wybuchem II wojny światowej otrzymała amerykański paszport. Uczestniczyła w zabieganiu o fundusze na program zbrojeniowy, skłaniając amerykańskich milionerów do hojnych datków. Kiedy prezydent Roosevelt zabronił jej tej działalności, założyła amerykański mundur i występowała na froncie dla amerykańskich żołnierzy. We wrześniu 1945 r. powróciła na krótko do Berlina w amerykańskim mundurze, z najwyższymi amerykańskimi i francuskimi odznaczeniami. Po kilku tygodniach na miejsce stałego pobytu wybrała Paryż, gdzie zmarła w maju 1992 r.

Gdy w 1960 r. po raz pierwszy od zakończenia wojny przyjechała z serią koncertów do Niemiec, przeciwnicy powitali ją wyzwiskami i demonstracyjną niechęcią, a media nazywały ją mianem „zdrajczyni ojczyzny”. Dietrich nigdy nie zgodziła się na takie traktowanie i zawsze podkreślała, że „urodziła się Niemką i na zawsze nią pozostanie”.

Jej rozczarowanie Niemcami było tak wielkie, że do końca kariery omijała skrzętnie ten kraj. Pojednanie z Berlinem okazało się możliwe dopiero po jej śmierci. W 2007 nadano jej honorowe obywatelstwo Berlina. Od kilku lat w nowym centrum miasta – Potsdamer Platz - znajduje się muzeum z ogromną ekspozycją, przechowującą spuściznę artystki.